میانگین صنعتی داوجونز (Dow Jones Industrial Average) یکی از مهمترین شاخصهای سهام در دنیاست. معاملهگران باتجربه فارکس (Forex) از این شاخص بهعنوان دماسنج اقتصاد آمریکا استفاده میکنند. البته تاثیر شاخص داوجونز در فارکس محدود به بورس آمریکا نیست و سایر بازارهای مالی را نیز در بر میگیرد.
اهمیت شاخص داوجونز آنقدر زیاد است که نماد معاملاتی مرتبط با آن در هر بروکر معتبر فارکس وجود دارد. اگر کنجکاو هستید که شاخص داوجونز چیست و میخواهید با ترفندهای معامله نماد شاخص داوجونز در سال 2025 آشنا شوید، این مطلب را تا پایان دنبال کنید.
شاخص داوجونز (Dow Jones Index) چیست؟
میانگین صنعتی داوجونز یکی از شاخصهای سهام در آمریکا است. نماد شاخص داوجونز در فارکس بهصورت DJIA یا DJI است. داوجونز یک شاخص وزنی از میانگین قیمت 30 شرکت بزرگ و بلوچیپ (Blue Chip) حاضر در بورس نیویورک (NYSE) و نزدک (NASDAQ) است. بلوچیپ به سهام شرکتهای بزرگ گفته میشود که معمولا بهصورت پایدار، سودآوری بالایی دارند.
اهمیت شاخص داوجونز در فارکس چیست؟
معاملهگران باتجربه فارکس، شاخص داوجونز را مبنای سنجش عملکرد اقتصاد آمریکا قرار میدهند. به زبان ساده، وقتی شاخص داوجونز عملکرد خوبی از خود نشان میدهد، این موضوع بهعنوان نشانهای از بهبود شرایط اقتصادی در آمریکا تلفی میشود. در مقابل، افت عملکرد نماد شاخص داوجونز نیز نشانهای از کند شدن رشد و ایجاد رکود اقتصادی در آمریکا است.
رویهمرفته باید شاخص DJIA را بهعنوان جایگزین شاخص S&P 500 معرفی کرد. با رصد این شاخص میتوانید نبض اقتصاد آمریکا را در دست بگیرید و بهتبع آن، تصویری از آینده وضعیت اقتصاد جهانی پیدا کنید. در ادامه، پیرامون کاربردهای شاخص داوجونز در فارکس بیشتر توضیح خواهیم داد.
بنیانگذار شاخص داوجونز کیست؟
داوجونز دومین شاخص سهام قدیمی در بورس آمریکا بعد از شاخص میانگین حمل و نقل داوجونز (Dow Jones Transportation Average) است. شاخص میانگین حمل و نقل داوجونز در 16 فوریه 1885 میلادی توسط چارلز داو (Charles Dow)، روزنامهنگار و بنیانگذار وال استریت ژورنال، پایهگذاری شد. ناگفته نماند که چارلز داو بهعنوان پدر علم تحلیل تکنیکال (Technical Analysis) شناخته میشود.
شاخص حمل و نقل داوجونز یا DJT، قدیمیترین شاخص بازار بورس در جهان است. هدف از ایجاد این شاخص، ارائه یک معیار برای سنجش عملکرد شرکتهای فعال در صنعت حمل و نقل، مانند راهآهن، کشتیرانی و خطوط هوایی، بود. در ابتدا، این شاخص شامل 11 شرکت بود، اما با گذشت زمان تعداد شرکتهای حاضر در آن به 20 افزایش یافت.
بعد از شاخص میانگین حمل و مقل داوجونز، نوبت به شاخص میانگین صنعتی داوجونز رسید که دامنه شرکتهای بیشتری در حوزههای مختلف را در بر میگرفت. شاخص Dow Jones در 26 می 1896 توسط چارلز داو و شریک تجاری او ادوارد جونز (Edward Jones) ایجاد شد. هدف آنها از ایجاد این شاخص، ارائه یک معیار برای سنجش عملکرد بازار بورس نیویورک بود.
در ابتدا، این شاخص شامل 12 شرکت بود که در زمینههای مختلف مانند راهآهن، پنبه، گاز، شکر، تنباکو و نفت فعالیت میکردند. در سال 1928، تعداد شرکتهای حاضر در این شاخص به 30 افزایش یافت و امروزه این شاخص به عنوان یکی از مهمترین شاخصهای بازار سرمایه در جهان شناخته میشود.
نحوه محاسبه شاخص داوجونز
در ابتدا که شاخص داوجونز تنها 12 شرکت را در بر میگرفت، برای محاسبه آن از میانگین وزنی ساده استفاده میشد. بهاین معنی که از تقسیم حاصل جمع قیمت نمادهای حاضر در این شاخص بر 12، شاخص داوجونز به دست میآمد؛ اما بعد از مدتی، نحوه محاسبه شاخص داوجونز تغییر کرد. در حال حاضر از میانگین وزنی برای محاسبه این شاخص استفاده میشود. به زبان ساده، هر چه قیمت یکی از نمادهای حاضر در این شاخص بیشتر باشد، درصد وزنی بالاتری برای میانگینگیری به آن اختصاص پیدا میکند.
محاسبه شاخص داوجونز با استفاده از رابطه ریاضی زیر انجام میشود:
Dow Divisor یک ضریب عددی است که توسط شرکت صادرکننده این شاخص اعمال میشود. هدف از بهکارگیری این ضریب، کاهش اثر نوسانی قیمت هر سهم روی شاخص داوجونز است. این شاخص بهطور مداوم بازنگری میشود. در ماه می سال 2025 این ضریب برابر 0.1626 است. شما میتوانید از طریق سایت barrons.com مقدار دقیق این ضریب را در هر زمان مشاهده کنید.
شاخص داوجونز توسط کمیتهای از متخصصان در S&P Dow Jones Indices که زیرمجموعهای از S&P Global است، مدیریت میشود. جالب است بدانید که شاخص S&P 500 هم توسط همین کمیته مدیریت میشود. این کمیته 3 وظیفه اصلی را بر عهده دارد:
- انتخاب 30 شرکت حاضر در شاخص
- محاسبه و بهروزرسانی دائمی Dow Divisor
- نظارت بر عملکرد شاخص داوجونز
بیشتر بخوانید: بورس کالای شیکاگو (CME) چیست؟ راهنمای جامع ۲۰۲۴
نمادهای تشکیل دهنده شاخص داوجونز چیست؟
شاخص داوجونز از سهام ۳۰ شرکت صنعتی بزرگ در بازار بورس آمریکا تشکیل شده است که این شرکت ها شامل بخش های مختلفی از جمله نفت و گاز، مخابرات، خدمات عمومی، کالاهای مصرفی، سرمایه گذاری و غیره هستند که با توجه به ارزش بازار هر سهم می توانند در شاخص داوجونز قرار بگیرند و یا حذف شوند که این امر باعث تغییر یافتن نماد های تاثیرگذار در این شاخص می شود.
نکته مهم این است که سهام موجود در شاخص داوجونز ثابت نیستند و دائما مورد بازنگری قرار میگیرند. 4 فاکتور زیر بیشترین نقش را در انتخاب سهام شاخص داوجونز دارند:
- اندازه یا مارکت کپ شرکت
- نقدشوندگی سهام در بازار بورس
- عملکرد مالی شرکت
- میزان تاثیرگذاری در صنعت
بر اساس آخرین تغییرات در شاخص داوجونز در ماه می 2025، نمادهای معاملاتی حاضر در این شاخص بهشرح زیر هستند.
نام شرکت | نماد معاملاتی | صنعت | ارزش بازار (دلار) |
مایکروسافت (Microsoft) | MSFT | خدمات فناوری | 3370 میلیارد دلار |
انویدیا (NVIDIA) | NVDA | فناوری الکترونیک | 3300 میلیارد دلار |
AAPL | فناوری الکترونیک | 3170 میلیارد دلار | |
آمازون (Amazon) | AMZN | تجارت خرده فروشی | 2230 میلیارد دلار |
والمارت (Walmart) | WMT | تجارت خرده فروشی | 775 میلیارد دلار |
جی پی مورگان (JP Morgan) | JPM | امور مالی | 738 میلیارد دلار |
ویزا (Visa) | V | امور مالی | 691 میلیارد دلار |
هوم دیپوت (Home Depot) | HD | تجارت خرده فروشی | 371 میلیارد دلار |
پروکتر اند گمبل (Procter & Gamble) | PG | کالاهای مصرفی | 370 میلیارد دلار |
جانسون اند جانسون (Johnson & Johnson) | JNJ | فناوری سلامت | 370 میلیارد دلار |
کوکاکولا (Coca Cola) | KO | کالاهای مصرفی | 298 میلیارد دلار |
یونایتد هیلث گروپ (UnitedHealth Group) | UNH | خدمات سلامت | 279 میلیارد دلار |
سیلز فورس (Salesforce) | CRM | خدمات فناوری | 278 میلیارد دلار |
شورون (Chervron) | CVX | انرژی | 247 میلیارد دلار |
سیسکو سیستمز (Cisco Systems) | CSCO | فناوری الکترونیک | 244 میلیارد دلار |
اینترنشنال بیزینس ماشین (International Business Machines) | IBM | خدمات فناوری | 240 میلیارد دلار |
مک دونالد (McDonald) | MCD | خدمات مصرفی | 220 میلیارد دلار |
آمریکن اکسپرس (American Express) | AXP | امور مالی | 211 میلیارد دلار |
والت دیزنی (Walt Disney) | DIS | خدمات مصرفی | 203 میلیارد دلار |
گلدمن ساکس Goldman Sachs) | GS | امور مالی | 188 میلیارد دلار |
مرک اند کمپانی (Merck & Company) | MRK | فناوری سلامت | 185 میلیارد دلار |
وریزون کامیونیکیشن (Verizon Communication) | VZ | ارتباطات | 179 میلیارد دلار |
کترپیلار (Caterpillar) | CAT | تولید کننده | 164 میلیارد دلار |
بوئینگ (Boeing) | BA | فناوری الکترونیک | 154 میلیارد دلار |
امژن (Amgen) | AMGN | فناوری سلامت | 141 میلیارد دلار |
هانیول اینترنشنال (Honeywell International) | HON | فناوری الکترونیک | 139 میلیارد دلار |
نایک (Nike) | NKE | کالای مصرفی | 91 میلیارد دلار |
شروین ویلیامز (Sherwin Williams) | SHW | صنایع فرآیندی | 88 میلیارد دلار |
3 M | MMM | تولید کننده | 80 میلیارد دلار |
د تراولرز (The Travlers) | TRV | امور مالی | 60 میلیارد دلار |
برای مشاهده فهرست کامل شرکتهای عضو شاخص داوجونز در هر زمان میتوانید از طریق سایت اینترنتی tradingview.com اقدام کنید.
کاربردهای شاخص داوجونز چیست؟
در ادامه باید بررسی شود که کاربردهای شاخص داوجونز چیست و یک معاملهگر چگونه میتواند از این شاخص برای مدیریت سرمایه بهرهبرداری کند. به طور کلی سه مورد از اصلیترین کاربردهای این شاخص که برای هر معاملهگر در بازار فارکس عبارتاند از:
- رصد کلی بازار
سبدی از اصلیترین و بزرگترین شرکتهای فعال در بازار بورس آمریکا در این شاخص گرد هم آورده شده است. تجربه نشان میدهد که این شاخص تصویری دقیق از وضعیت بازار سرمایه آمریکا و حتی اقتصاد کشورهای پیشرو ارائه میکند. به همین منظور میتوان با خیال راحت از آن برای رصد کردن وضعیت کلی بازار استفاده کرد و به تصویر درستی از آنچه در بازار در حال رخ دادن است، دست پیدا کرد.
- کاهش ریسک معامله
این امکان وجود دارد که یک سرمایهگذار به طور مستقیم اقدام به خرید شاخص داوجونز کند. به این ترتیب ریسک سرمایهگذاری به طور قابل توجهی کاهش پیدا میکند. یک سهم در پی انتشار خبر خاصی نوسانات زیادی را تجربه کند؛ اما کنار هم قرار گرفتن 30 سهم بزرگ و معتبر بازار سرمایه آمریکا، احتمال وقوع چنین رخدادی را تا حد زیادی کاهش میدهد.
- ارزیابی عملکرد شخصی
یک معاملهگر به کمک شاخص داوجونز میتواند به ارزیابی درستی از وضعیت پرتفوی خود دست پیدا کند. در واقع میتوان وضعیت سود و زیان معاملات را با شاخص داوجونز مقایسه نمود. اگر در یک بازه زمانی معین، سود حاصل از معاملات یک تریدر بیشتر از شاخص داوجونز باشد، میتوان این طور برداشت کرد که عملکرد موفقی در بازار داشته است.
آیا امکان خرید و فروش شاخص داوجونز در فارکس وجود دارد؟
یک نکته مهم در رابطه با خرید و فروش شاخص داوجونز وجود دارد که باید اشاره کنیم. عدهای تصور میکنند که با خرید شاخص داوجونز، در واقع مالکیت سبدی از سهام 30 شرکت موجود در این نماد را در اختیار میگیرند. در حالی که بههیچعنوان این گونه نیست!
این شاخص صرفا میانگین وزنی قیمت 30 سهم یاد شده را نمایندگی میکند. بنابراین با خرید و فروش آن هیچگونه نقل و انتقال مالکیت سهام شرکتها صورت نمیگیرد. صرفا از محل نوسان قیمت شاخص داوجونز میتوانید به سود دست پیدا کنید. بهعبارت دیگر، معاملات شاخصهای سهام در فارکس از نوع معامله CFD است.
عوامل موثر بر شاخص داوجونز چیست؟
شاخص داوجونز به عنوان یکی از مهمترین شاخصهای بازار سرمایه در جهان، تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار میگیرد. برخی از مهمترین عوامل موثر بر شاخص داوجونز را در ادامه ذکر میکنیم.
انتشار گزارشها و دادههای اقتصادی در آمریکا
انتشار گزارشها و دادههای اقتصادی در آمریکا یکی از مهمترین فاکتورهای تاثیرگذار روی شاخص داوجونز است. این دادهها در بازههای زمانی منظم و بهصورت از پیش برنامهریزی شده منتشر میشوند. شما میتوانید از طریق رصد سایت فارکس فکتوری (Forex Factory) در جریان دادهها و گزارشهای اقتصادی آمریکا قرار بگیرید. برخی از مهمترین گزارشها و دادههای اقتصادی موثر بر شاخص داوجونز عبارتاند از:
- نرخ بیکاری (Unemployment Claims)
- نرخ تورم (Inflation Rate)
- گزارش فصل تولید ناخالص داخلی (GDP)
- گزارش ماهیانه میانگین درآمد ساعتی (AHE)
- گزارش نرخ بودجه فدرال (Federal Fund Rate)
- گزارش کنفرانسهای خبری رئیس فدرال رزرو آمریکا
رویدادهای سیاسی و اقتصادی در آمریکا و جهان
رویدادهای سیاسی و اقتصادی همواره یک عامل تاثیرگذار در بازارهای مالی بهشمار میروند. از رویدادهایی مانند انتخابات کنگره و ریاست جمهوری در آمریکا گرفته تا اتفاقات مهم دیگر مانند شیوع همهگیری کرونا یا درگیریهای نظامی بین آمریکا و سایر کشورها میتواند روی عملکرد شاخص داوجونز تاثیرگذار باشند.
نماد شاخص داوجونز در تریدینگ ویو
برای مشاهده چارت شاخص داوجونز می توانید از سایت تریدینگ ویو استفاده کنید. کافیست در بخش جستجوی سایت DJI را وارد کنید. بهاین ترتیب نمودار داوجونز مطابق تصویر زیر بهنمایش در میآید. در این صفحه شما میتوانید با استفاده از ابزارهای تحلیل تکنیکال، به تحلیل و بررسی نمودار شاخص داوجونز بپردازید.
بهترین ساعت معامله شاخص داوجونز در فارکس
همانطور که میدانید ساعات کار بازار فارکس بهصورت 24 ساعته است. این بازار تنها در روزهای شنبه و یکشنبه هر هفته تعطیل است. سوال اساسی این است که چه زمانی را برای معامله شاخص داوجونز انتخاب کنیم؟
با توجه به اینکه شاخص داوجونز، مربوط به سهام شرکتهای آمریکایی است، صرفا در سشن معاملاتی فارکس به وقت نیویورک امکان معامله آن وجود دارد. تجربه نشان میدهد که ساعت 16:30 تا 18:30 بهوقت ایران در هر روز بیشترین حجم معاملات این نماد انجام میشود.
تاریخچه شاخص بورس داوجونز (DJIA)
نماد داوجونز در زمان معرفی، 62.76 واحد بود و سپس در سال ۱۸۹۰ به حداکثر میزان خودش، یعنی 78.38 واحد رسید. این نماد در تابستان سال ۱۸۹۶ تا ۴8.28 واحد سقوط کرد و این رویداد، تا به امروز به عنوان روز وحشت ۱۸۹۶ (panic of 1896) شناخته میشود.
این شاخص از آغاز سده بیستم به مدت ۱۴ سال، نوسانات زیادی داشت و سپس به ثبات رسید. اما این ثبات چندان دوام نیاورد و به دلیل بحران اقتصاد جهانی در سال ۱۹۲۸ سقوط کرد و تا پایان سال ۱۹۵۴ اوضاع مساعدی نداشت؛ ولی پس از آن، به سرعت شروع به رشد کرد و در ۱۹۷۲، به بالای ۱۰۰۰ واحد رسید.
روند صعودی نماد شاخص داوجونز تا سال 2007 به محدود 14000 واحد ادامه پیدا کرد؛ اما به دلیل بحران اقتصادی جهانی که در سال ۲۰۰۸ شروع شد، تا ماه مارس ۲۰۰۹، تا 6500 واحد هم پایین آمد.
شاخص داو جونز، پس از پایان آن بحران اقتصادی، تا اوایل سال ۲۰۲۰، قله ۲۹ هزار واحد را هم فتح کرد ولی پس از آن، با شروع همهگیری ویروس کووید-۱۹، شروع به سقوط کرد و تا ماه مارس ۲۰۲۰، به زیر ۱۹ هزار واحد رسید.
پس از کشف واکسن کرونا و غلبه بر همهگیری کووید، روند رشد شاخص نیز شروع شد. روندی که تا نیمه سال 2025 ادامه یافت و در زمان نگارش مطلب حاضر به محدوده بالای 42000 واحد رسیده است.
تفاوت شاخص داوجونز و S&P 500 چیست؟
بسیاری از نمادهای موجود در شاخص داوجونز، زیرمجموعه شاخص S&P 500 هستند. شاخص S&P 500 عملکرد سهام 505 شرکت فعال در آمریکا را رصد میکند. نرخ سودآوری شرکتها در هر سال مبنای اصلی انتخاب آنها برای قرار گرفتن در شاخص S&P 500 است.
بدیهی است که تنوع سهام موجود در شاخص S&P 500 در مقایسه با داوجونز بیشتر است. همین موضوع باعث میشود که واکنش شاخص S&P 500 به تحولات اقتصاد آمریکا نسبت به داوجونز کندتر باشد و این شاخص ثبات بیشتری از خود نشان دهد.
ارزش بازار شرکتها برای قرارگیری در شاخص S&P 500 باید بیش از 6 میلیارد دلار باشد. ضمن اینکه حجم معاملات سهام این شرکتها در ماه هم باید بیش از 250 هزار سهم باشد. این شرکتها باید بیش از 50 درصد سهام خود را از طریق بورس عرضه کرده باشند.
تفاوت شاخص داوجونز و نزدک 100 چیست؟
شاخص نزدک 100 (NASDAQ 100) یکی دیگر از مهمترین شاخصهای سهام در بازار آمریکا است. هر دو شاخص نزدک 100 و داوجونز برای تحلیل وضعیت سهام شرکتهای برتر بازار بورس آمریکا مورد استفاده قرار میگیرند و ابزاری برای سنجش وضعیت اقتصاد آمریکا هستند.
اصلیترین تفاوت شاخص داوجونز و نزدک مربوط به شرکتهای عضو آنها است. شاخص داوجونز 30 شرکت بلوچیپ برتر در بازار سهام آمریکا را شامل میشوند. نمادهای عضو این شاخص هم در بورس نیویورک و هم در بورس نزدک معامله میشوند.
در مقابل شاخص نزدک 100 هم نماد 100 شرکت غیرمالی فعال در بورس نزدک را در بر میگیرد. معیارهای قرارگیری یک شرکت در اندازهگیری شاخص نزدک و داوجونز هم با یکدیگر تفاوت دارند. تمرکز اصلی شاخص نزدک 100 روی نمادهای معاملاتی شرکتهای فناوری نظیر سهام تسلا (TSLA) است.
تحلیل شاخص داوجونز در فارکس
معامله شاخص داوجونز به جای سهام هر یک از شرکتهای موجود در زیرمجموعه آن، تصمیم هوشمندانهای است که بسیاری از تریدرها اتخاذ میکنند. در گام اول، باید نسبت به تحلیل شاخص داوجونز در فارکس اقدام کنید تا بهترین زمان برای معامله آن را بشناسید. با عضویت در کانال یوتیوب بروکر آی تی بی اف ایکس میتوانید ضمن آموزش تحلیل فاندامنتال و تکنیکال شاخص داوجونز، در جریان مهمترین اخبار و رویدادهای مرتبط با این نماد معاملاتی را هم قرار بگیرید.
کلام پایانی
تا اینجا بررسی کردیم که شاخص داوجونز چیست و چه اهمیتی دارد. شما میتوانید با افتتاح حساب فارکس در بروکر ITBFX نسبت به معامله این شاخص سهام و بسیاری دیگر از شاخصهای مهم مانند یورو استاکس 50 (Euro Stoxx 50)، CAC 40، IBEX 35، دکس (DAX) و … اقدام کنید.
علاوه بر معامله شاخصهای سهام در حساب واقعی (Real) میتوانید برای کسب تجربه و آزمایش انواع سبک معاملهگری در فارکس از حساب دمو (Demo) در بروکر آی تی بی اف ایکس هم استفاده کنید.
ثبت دیدگاه شما
(پاسخ دادن)
برای ثبت نظرات، اصول اخلاقی را رعایت کرده و از بکار بردن کلمات نامناسب پرهیز نمایید.
اولین دیدگاه را ثبت نمایید.